پژوهش

دانیل زیتربارت از محققان دانشگاه نورنبرگ آلمان، پس از بررسی حرکات پنگوئن‌ها در یک فاصله زمانی 4 ساعته، با استفاده از نرم‌افزاری که پیش از این برای رهگیری سلول‌های سرطانی نشان‌دار شده، طراحی شده بود حرکات این موجودات را در ازدحامی از پنگوئن‌هایی که به دور هم جمع شده بودند، مورد بررسی قرار داد و در نهایت دریافت هر 30 تا 60 ثانیه حرکت موجی‌شکل در میان آنها شکل می‌گیرد و به این ترتیب، همه پنگوئن‌هایی که در اولین ردیف قرار گرفته‌اند، همزمان 5 تا 10 سانتی‌متر به طرف راست جابه‌جا می‌شوند و بلافاصله این حرکت در دومین ردیف نیز شکل می‌گیرد و آنها نیز به همین نسبت به طرف راست جابه‌جا خواهند شد. پنگوئن‌ها تنها پرندگانی هستند که خود را با چنین شرایطی تطبیق داده‌اند و تنها موجودات خونگرمی هستند که می‌توانند در زمستان‌های قطبی تخم‌گذاری کنند.

وقتی دمای هوا بشدت کاهش می‌یابد یا هنگام وقوع توفان، پنگوئن‌ها به دور هم جمع می‌شوند و در فاصله بسیار نزدیکی به هم در یک جهت مشخص قرار می‌گیرند؛ به گونه‌ای که در هر مترمربع 10 تا 12 پنگوئن‌ در نزدیکی هم قرار گرفته و به این ترتیب، گاهی تعداد پنگوئن‌هایی که در این جمع گردهم آمده‌اند، به بیش از صدها یا هزاران پنگوئن هم می‌رسد. در حقیقت پنگوئن‌ها به این روش، انرژی گرمایی قابل‌توجهی را بین خود ایجاد می‌کنند.

همچنین محققان بر این باورند که این حرکات موجی‌شکل علاوه بر تولید گرما می‌تواند نقش بسیار مهمی در تنظیم گردش خون این پرندگان که مدت زمان‌های طولانی روی پاهای خود می‌ایستند، داشته باشد، اما چرا پنگوئن‌هایی که دورهم جمع می‌شوند، به صورت موجی‌شکل در حرکت هستند؟

به گفته زیتر بارت این حرکت موجی شکل نوعی حرکت موزون است که موجب ایجاد تحرک در این جمع می‌شود و درست مانند وقتی که شما موادی را در یک ظرف ریخته‌اید و جابه‌جا می‌کنید تا ذرات این ماده به هم نزدیک‌تر شوند و فضای بیشتری داشته باشید، این موجودات نیز با ایجاد حرکات موجی‌شکل به همدیگر نزدیک‌تر و نزدیک‌تر می‌شوند.

البته بسیاری از محققان معتقدند این حرکت از نظر فیزیولوژیک نیز برای این گروه از پرندگان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و می‌تواند نقش بسیار مهمی در تنظیم گردش خون آنها داشته باشد چرا که ایستادن طولانی‌مدت در گردش خون، اختلالاتی را ایجاد می‌کند، اما این که این سیستم ضربان ساز قلب پرندگان است که موجب می‌شود چنین حرکات موزونی در جمعی از پنگوئن‌ها ـ که برای فرار از سرما و ایجاد گرما به دور هم جمع شده‌اند ـ ایجاد شود یا این که این حرکات براساس شاخص‌های رفتاری ساده و بدون داشتن هیچ دلیل مشخصی و تنها به طور طبیعی انجام می‌شود، موضوعی است که باید تحقیقات و مطالعات بیشتری درباره آن صورت گیرد.

در تازه‌ترین موج خبری که در این زمینه به راه افتاده است، گروهی از محققان ژاپنی قدرتمندترین ابررایانه جهان را ارائه کرده‌اند، اما از هم اکنون باید منتظر تلاش مضاعف دانشمندان این عرصه و رونمایی از ابررایانه‌ای به مراتب قوی‌تر از شاهکار اخیر چشم بادامی‌های شرق دور بود.

در گوشه‌ای از انستیتو علوم پیشرفته محاسباتی RIKEN در کوبه ژاپن محققان با شور و شعف خاصی منتظر رونمایی از دستاوردی هستند که ماه‌های طولانی روی آن کار کرده‌اند. ابررایانه‌ای که آنها خلق کرده‌اند هم اکنون به عنوان سریع‌ترین ابررایانه ساخته‌شده در جهان به شمار می‌آید که با کنار زدن رقیب قبلی خود از چین اعتبار دوباره‌ای به علوم محاسباتی در ژاپن داده است. این ابررایانه که K نام دارد، قادر است 8 پتافلاپ محاسبات را تنها در یک ثانیه انجام دهد. 8 پتافلاپ معادل 8 کوادریلیون است. یک کوادریلیون برابر است با عدد یک همراه 15 صفر و این سرعت در اصطلاحات رایانه‌ای با

چندی پیش کنفرانس بین‌المللی ابر محاسبات در هامبورگ آلمان برگزار شد که در آن فهرستی از 500 ابررایانه قدرتمند و سریع جهان منتشر شد که در صدر این فهرست نام K قرار گرفت. اکنون ژاپنی‌ها خیالشان برای ماه‌ها راحت است و می‌دانند که حداقل تا یک سال دیگر رقیبی برای این ابررایانه پیدا نخواهد شد. شرکت ژاپنی فوجیتسو این ابررایانه را ساخته و نکته تامل‌برانگیز این است که تمامی قسمت‌های آن داخل ژاپن ساخته شده است. ابررایانه K مجهز به 68 هزار و 544 سی‌پی‌یو است که هریک نیز 8 هسته‌ای است. گرچه از این ابررایانه قدرتمند رونمایی شده است، اما از نوامبر 2012 به طور رسمی آغاز به کار خواهد کرد. شاهکار شرکت فوجیتسو سرعتی برابر سرعت یک میلیون رایانه خانگی متصل به یکدیگر دارد. سرعت این رایانه 3برابر سرعتی است که پرسرعت‌ترین ابررایانه جهان پیش از این به نام خود به ثبت رسانده بود. ژاپن برای ساخت ابررایانه

K تنها نوک یک کوه یخ است

همزمان با پیشرفت روز افزون فناوری ساخت رایانه‌ها، میل به طراحی و ساخت ابررایانه‌ها نیز گسترش قابل توجهی پیدا کرده است. در حقیقت می‌توان گفت بشر برای توسعه بسیاری از فناوری‌ها نیاز به استفاده از ابررایانه‌ها دارد. هم اکنون در گوشه و کنار جهان ابررایانه‌هایی وجود دارند که هریک برای خود شخصیت فنی جالب توجهی دارد. حدود یک سال پیش بود که چینی‌ها با ساخت سریع‌ترین ابررایانه جهان تا آن زمان خبرساز شدند. در حقیقت با معرفی و بهره‌برداری از این ابررایانه آمریکایی‌ها شوکه شدند، چون تا پیش از این سریع‌ترین ابررایانه جهان در آمریکا قرار داشت. ابررایانه موسوم به تیان.هه وان.ای که به معنی کهکشان راه‌شیری است، توسط مرکز تحقیقات وزارت دفاع چین در منطقه تیانجین ساخته و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. با ساخت این ابررایانه پر قدرت، سریع‌ترین ابررایانه جهان متعلق به آمریکا موسوم به Cray XT5 Jaquar در رده دوم جای گرفت. سرعت پردازش ابررایانه چینی

ابررایانه‌هایی از این دست می‌توانند انبوهی از محاسبات را در کسری از زمان انجام دهند، کاری که بشر تا چند دهه پیش تنها آرزوی آن را داشت. SGI Altix ICE 8200EX از دیگر ابررایانه‌های قدرتمند و سریعی است که هم اکنون در فرانسه است. این ابررایانه می‌تواند در هر ثانیه 1/106

پتافلاپ محاسبه را انجام دهد (هر پتافلاپ برابر است با یک تریلیون نور). این ابررایانه هم اکنون در اختیار شرکت نفتی توتال فرانسه است که از آن، در اکتشاف و بهره برداری از میادین ناشناخته نفت و گاز استفاده می‌شود. گذشته از آن این ابررایانه بزرگ‌ترین سیستم محاسباتی در جهان است که از سوی یک شرکت صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مهندسان شرکت توتال از این ابررایانه برای تصویربرداری از اعماق زمین استفاده می‌کنند تا با بررسی آنها بتوانند میادین غنی از هیدروکربن‌ها را پیدا کنند. یکی از نکات جالب توجه درخصوص این ابررایانه، حرارت چشمگیری است که از CPU‌های آن تولید می‌شود. مهندسان شرکت توتال برای استفاده از این میزان حرارت، فکر جالب توجهی کرده‌اند. آنها از این حرارت برای تامین گرمای مورد نیاز در ساختمان مرکزی محل نگهداری این ابررایانه استفاده می‌کنند!

BlueGene/P

یکی از ابررایانه‌های خبرسازی که در چند سال گذشته خدمات زیادی به بشر کرده است. BlueGene/P نیز همچون SGI Altix ICE 8200EX در فرانسه و در انستیتو توسعه منابع انفورماتیک این کشور قرار دارد. ابررایانه ژن‌آبی‌پی تنها یکی از معدود سیستم‌های محاسباتی شرکت IBM است که در فهرست مهم‌ترین ابررایانه‌های جهان قرار دارد. این ابررایانه همکاری تنگاتنگی با ابررایانه دیگری در مونپلیه فرانسه دارد. این همکاری عمدتا در زمینه توسعه تحقیقات علمی در عرصه انفورماتیک است.

ابررایانه‌های مجازی

از همان زمانی که ابررایانه‌ها به عنوان یک فناوری فوق کاربردی در دنیا مطرح شدند، این مشکل احساس می‌شد که چگونه می‌توان دسترسی انبوهی از محققان در گوشه و کنار جهان به آنها را محقق کرد. شرکت‌هایی که در این عرصه فعال هستند، ایده‌های مختلفی را مطرح کرده‌اند که برخی از آنها به نظر می‌رسد که رنگ واقعیت را به خود می‌گیرند. شرکت IBM از جمله این شرکت‌هاست. این شرکت برای حل مشکل محدود بودن دسترسی محققان جهان به ابررایانه‌ها، طرح ابررایانه‌های مجازی را ارائه کرده است که از اتصال چند هزار رایانه خانگی بی‌استفاده به یکدیگر به وجود می‌آیند. خریدن یک ابررایانه به میلیون‌ها دلار پول نیاز دارد و پس از خریداری نیز نگهداری و حفظ چنین سیستمی ماهانه هزاران دلار هزینه در بر خواهد داشت، البته این در صورتی است که هزینه گزاف ناشی از مصرف برق این دستگاه نادیده گرفته شود. علاوه بر کاربران عادی، بسیاری از دانشمندان نیز توانایی دسترسی یا در اختیار داشتن ابررایانه‌ها را ندارند، حتی اگر در دانشگاهی کار کنند که دارای ابررایانه است. این در حالی است که دانشمندان در زمینه‌های مطالعاتی بهداشت، فیزیک اخترشناسی و هواشناسی به ابررایانه‌ها نیاز دارند تا از سرعت بالای محاسبات و پردازش آنها در کوتاه‌ترین زمان ممکن استفاده کنند. شاید انجام یک شبیه‌سازی رایانه‌ای با استفاده از یک رایانه‌معمولی 10 سال طول بکشد، اما در صورتی که بتوان میلیون‌ها رایانه‌معمولی را به یکدیگر وصل کرد و حل یک معادله را به تمامی آنها واگذار کرد، می‌شود به یک ابررایانه مجازی دست یافت و این همان کاری است که اکثر افراد نیازمند به استفاده از ابررایانه‌ها انجام می‌دهند. سازمان‌های متعددی وجود دارند که با کمک داوطلبانی که قدرت پردازش رایانه‌های خود را اهدا می‌کنند، ابررایانه‌های مجازی راه‌اندازی کرده‌اند. در این ابررایانه‌ها، رایانه کاربران داوطلب در زمانی که از آنها استفاده‌ای نمی‌شود، به کار گرفته می‌شود. به این شکل هر فردی می‌تواند با مراجعه به وب سایت‌ها، نرم افزار مربوط به اتصال به ابررایانه را نصب کرده و با استفاده از آن به شبکه‌ای از رایانه‌ها متصل شود. قدرت رایانه‌های وصل شده به چنین شبکه‌ای چندی هزار یا چندی میلیون برابر خواهد شد و قدرت پردازش این شبکه به اندازه‌ای باورنکردنی افزایش خواهد یافت. در دل پروژه ابررایانه‌های مجازی مقوله‌ای موسوم به طرح شبکه محاسباتی داوطلبانه وجود دارد. این طرح تاکنون در پروژه‌های مختلفی از قبیل شبکه اجتماع جهانی، «ستی» (SetiAtHome) و (EinsteinAtHome) مورد استفاده قرار گرفته‌اند. در این پروژه‌ها یک وظیفه محاسباتی به میلیاردها قطعه تبدیل شده و در میان رایانه‌های شبکه ابررایانه مجازی تقسیم می‌شود. پروژه ستی یکی از مشهورترین پروژه‌های این طرح به شمار آید. این پروژه توسط محققان دانشگاه برکلی در سال 1999 و با هدف یافتن سیگنال‌های رادیویی مرتبط با حیات فرازمینی راه‌اندازی شده است. پروژه‌های دانشگاه استنفورد با نام FoldingAtHome و دانشگاه ویسکانسین و موسسه آلبرت اینشتین با نام EinsteinAtHome به منظور مطالعه روی امواج گرانشی راه‌اندازی شده‌اند. ابررایانه مجازی پروژه دانشگاه استنفورد با در اختیار داشتن 350 هزار رایانه اهداشده یکی از بزرگ‌ترین ابررایانه‌های مجازی به شمار می‌رود.

تمامی پروژه‌هایی که از آنها نام برده شد در برابر ابررایانه آکادمیک پروژه شبکه انجمن جهانی یا WCG که توسط IBM هدایت می‌شود بسیار ناچیز و کوچک به شمار می‌روند. این ابررایانه از

8/1 میلیون رایانه متصل به هم تشکیل شده است که قدرت پردازش آنها را می‌توان با یکی از 5 ابررایانه برتر جهان مقایسه کرد. در واقع این ابررایانه مجازی همواره در میان 5 ابررایانه و 10 ابررایانه برتر جهان شناور است و برتری آن به تعداد رایانه‌هایی بستگی دارد که در لحظه به آن وصل می‌شوند. با در اختیار داشتن 300 هزار رایانه دیگر ابررایانه WCG به قدرتمندترین ابررایانه‌ای تبدیل خواهد شد که در جهان وجود دارد. شبکه IBM می‌تواند به حل شدن برخی از چالش برانگیزترین مسائل و بحران‌های جهان کمک کند. در حال حاضر 8 پروژه فعال از جمله تحقیقات برای یافتن درمان ایدز، سرطان در میان کودکان، درمان تحلیل عضلانی، ارائه راه‌حل‌هایی برای تولید آب پاک و بهبود فناوری سلول‌های خورشیدی توسط این ابررایانه در دست اجرا هستند. همچنین پروژه‌هایی در زمینه تحقیقات ژنتیکی و شیوه‌های جدید نمونه‌برداری توسط ابررایانه IBM به پایان رسیده‌ است. محققان دانشگاه تگزاس نیز از این ابررایانه برای انجام تحقیقاتی برای مبارزه با تب «دنگی» استفاده می‌کنند. به گفته این محققان در دانشگاه تنها امکان دسترسی به خوشه‌رایانه‌ای با 128 پردازشگر وجود دارد، در صورتی که با اتصال به این ابررایانه می‌توان از قدرت پردازش 12 هزار پردازشگر استفاده کرد. در این پروژه نتیجه اطلاعات وارد شده معمولا پس از یک تا 6 ماه برگردانده می‌شود. شرکت IBM در حال حاضر طرح دانشمندانی را که در زمینه مطالعات بشردوستانه فعالیت دارند، اما توانایی پرداخت هزینه گزاف استفاده از ابررایانه‌های موجود را در اختیار ندارند، پذیرا می‌شود. نرم افزاری که داوطلبان برای اتصال به شبکه به آن نیاز دارند، معمولا بسیار ساده است و تنها قابلیت ارتباط و قطع شدن رایانه‌ها به شبکه مجازی ابررایانه‌ای را دارد و تنها قادر است واحد پردازشگر مرکزی رایانه را تشکیل دهد و در هر زمان یک الگوریتم را فعال کند.

EKA افتخار هندی‌ها در دنیای ابرسیستم‌های محاسباتی

ابررایانه EKA سریع‌ترین سیستم محاسباتی در هند به شمار می‌آید. این ابررایانه در آزمایشگاه‌های تحقیقات محاسباتی در پونه هند قرار دارد. زمانی که این ابرسیستم در نوامبر 2007 راه‌اندازی شد، چهارمین ابررایانه سریع جهان و نخستین در آسیا بود، اما تنها با گذشت 3 سال به رتبه 47 سقوط کرد و این درحالی است که چهارمین ابررایانه سریع آسیا نیز به شمار می‌آید. این سقوط چشمگیر بخوبی نشان می‌دهد که فناوری طراحی و ساخت ابررایانه‌ها با چه سرعتی در حال گسترش است. در زبان سانسکریت ـ که در هند رواج زیادی دارد ـ EKA به معنی «شماره یک» است. از این ابررایانه در مواردی نظیر شبیه‌سازی‌های مولکولی، محاسبات مربوط به دینامیک مایعات و تحقیقات هیجان‌انگیز شبیه‌سازی تصادفات استفاده می‌شود. استفاده در شبیه‌سازی تصادفات مورد توجه بسیاری از صنایع خودروسازی جهان قرار گرفته است به طوری که شرکت‌های شناخته‌شده زیادی هستند که مطالعات مربوط به بررسی ضریب مقاومت خودروهای تولیدی خود را در تصادفات به این ابررایانه می‌سپارند. این ابررایانه با هزینه نجومی 30 میلیون دلاری ساخته شده است. در این سیستم، 1794 میله محاسباتی دیده می‌شود که توانایی 2/172 پتافلاپ محاسبه در یک ثانیه را به آن می‌دهند.

 با موفقیت جدید این محققان این امکان مطرح شده است که در آینده‌ای نه‌چندان دور ابررایانه‌هایی در حد و اندازه یک لپ‌‌تاپ ساخته شود. محققان شرکت IBM اتصال‌دهنده‌ای ساخته‌‌اند که برای جابه‌‌جایی داده‌ها میان اجزای اصلی رایانه‌ای از نور استفاده می‌‌کند که سریع‌تر بوده و نسبت به سیم‌های مسی نیروی کمتری مصرف می‌‌کند. این دستگاه کوچک‌تر از سیستم‌هایی است که پیش از این به نمایش گذاشته شده‌ است و کوچک‌تر شدن ابررایانه‌‌های آینده را نوید می‌دهد. به عقیده کارشناسان، این فناوری قادر است داده‌ها را تا فاصله چند سانتی‌متری منتقل کند و این در حالی است که 100برابر سریع‌تر از سیم بوده و یک‌دهم آن نیرو مصرف می‌کند. همچنین نیاز به نیروی کمتر هزینه‌ کارکرد ابررایانه‌ها را نیز کاهش می‌دهد.

JUGENE ابررایانه شماره یک اروپا

در مرکز تحقیقات Jülich آلمان ابررایانه‌ای وجود دارد که از بسیاری جهات به ابررایانه «ژن آبی» شرکت IBM شباهت دارد. این ابررایانه JUGENE نام دارد و زمانی که ساخته و معرفی شد، یعنی سال 2007، دومین ابررایانه سریع جهان به شمار می‌آمد، اما اکنون در رتبه دهم قرار دارد. این ابررایانه قادر است یک کادریلیون محاسبه در ثانیه انجام دهد و از این حیث حتی از شناخته‌شده‌ترین ابررایانه‌های فعال در آمریکا از جمله رودرانر و جگوار سریع‌تر به‌شمار می‌رود. JUGENE برای فعالیت‌های متنوعی از جمله پژوهش در زمینه پیل‌های سوختی برای خودروهای الکتریکی و پیش‌بینی هوا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این ابررایانه از 295 هزار پردازنده استفاده می‌کند که در 72 قفسه به اندازه جعبه تلفن جای گرفته‌اند. در سال 2009 به روزرسانی گسترده‌ای در این ابررایانه صورت گرفت تا همچنان از ظرفیت قابل توجهی برای انجام محاسبات پیچیده برخوردار باشد.

آسپیرین بچه هم برای کودکان مناسب نیست

اگرچه آسپیرین ازجمله داروهایی است که می‌تواند گاهی در مقایسه با استامینوفن با دیگر داروهایی که برای تسکین درد از آنها استفاده می‌شود از عملکرد بهتری برخوردار باشد، اما باید توجه داشت که نباید به کودکانی که کمتر از 12 سال دارند و نشانه‌هایی از ابتلا به بیماری‌های ویروسی نظیر آنفلوآنزا یا آبله‌مرغان دارند، آسپیرین یا حتی آسپیرین کودکان داده شود.

چراکه این دارو می‌تواند سبب ابتلا به بیماری سندرم ری (Reye)‌ شود. سندرم ری، بیماری خطرناکی است که سیستم عصبی و کبد فرد بیمار را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. بررسی‌های انجام شده درباره کودکان مبتلا به بیماری حاکی از آن است که در 90 درصد کودکانی که نشانه‌هایی از ابتلا به این سندرم در آنها دیده شده است یک یا 2هفته پیش از ظهور نخستین نشانه‌های ابتلا به این بیماری، از آسپیرین یا دیگر داروهایی با ساختار مشابه برای کاهش تب و دیگر عوارض ناشی از ابتلا به عفونت‌های ویروسی استفاده شده است. بنابراین هیچ‌گاه خودسرانه برای کودکان آسپیرین تجویز نکنید و حتما پیش از دادن آسپیرین به کودکانی که کمتر از 12 سال دارند و به ناچار برای تسکین درد ناشی از بیماری‌های روماتیسمی یا آرتریت به استفاده طولانی‌‌مدت از این دارو نیاز دارند با پزشک متخصص مشورت کنید. اگر چه سندرم ری می‌تواند در هر سنی ایجاد شود، اما اغلب کودکان به این بیماری مبتلا می‌شوند. تهوع،‌ تشنج، تورم مغز، افزایش سرعت تنفس، اختلالات ذهنی و همچنین ایجاد اختلال در عملکرد کبد از جمله نشانه‌های ابتلا به این بیماری هستند. اگر این نشانه‌ها در روند یک بیماری ویروسی و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی از بهبودی یک بیماری ویروسی در فرد ایجاد شود بیمار باید بلافاصله به پزشک مراجعه کند تا تحت نظر قرار گیرد. اگر چه عوامل به وجود آورنده این بیماری از جمله موضوعاتی است که درباره آن اختلاف‌نظر وجود دارد، اما نتایج به دست آمده از بررسی‌های انجام شده درباره این بیماری حاکی از آن است که مصرف آسپیرین یا داروهای مشابه موجب افزایش احتمال بروز این بیماری خواهد شد. متاسفانه هیچ راهکاری برای درمان این بیماری وجود ندارد و حدود 30 درصد از کودکان مبتلا به این بیماری جان خود را از دست می‌دهند، افرادی که زنده می‌مانند نیز به آسیب‌ها و اختلالات مغزی دائمی مبتلا خواهند شد. عملکرد درمان نیز بستگی به تشخیص زودهنگام بیماری دارد. به عبارت دیگر در افرادی که در مراحل اولیه ابتلا به بیماری تحت درمان قرار می‌گیرند، شانس بهبودی بیشتر است و زمانی که تشخیص و درمان بیماری به هر علتی با تاخیر انجام شود، احتمال بهبودی فرد بیمار نیز به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با توجه به آنچه گفته شد می‌توان نتیجه گرفت که مصرف هیچ نوع آسپیرینی برای کودکان مناسب نیست و بهتر است به جای آن از داروهای ایمن و بی‌خطر نظیر استامینوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن استفاده کرد.

استروژن از تخمدان‌ها ترشح می‌شود، که در زنان باعث استخوان‌سازی و بروز صفات ثانویه جنسی می‌شود. همچنین سطح بالای هورمون استروژن باعث تجمع چربی در نواحی مستعد یعنی ناحیه شکم، باسن و ران‌ها می‌شود و به تنظیم قاعدگی کمک می‌کند.

در نقطه مقابل و در مردان تستوسترون از بیضه‌ها ترشح می‌شود و باعث بروز و رشد ویژگی‌های مردانه، رویش موهای بدن، تغییر صدا و همچنین باعث رشد عضلات می‌شود.

به این ترتیب هورمون تستوسترون باعث رشد عضلانی می‌شود، در حالی که هورمون استروژن موجب تجمع چربی است. زنان، هورمون استروژن زیاد و تستوسترون بسیار کمی دارند، به همین دلیل بدن آنها عضلات کوچک‌تری دارد.

با انجام تمرینات بدنسازی بدن زنان می‌تواند قوی‌تر و کمی عضلانی‌تر شود، اما هیچ‌گاه حجم عضلاتشان به اندازه مردان نخواهد شد. البته برخی زنان که به طور حرفه‌ای بدنسازی کار می‌کنند، با تزریق مصنوعی هورمون تستوسترون توانسته‌اند بدنی عضلانی حتی حجیم‌تر از بدن مردان برای خود بسازند.

این زنان بسته به میزان تستوسترونی که استفاده می‌کنند، دچار برخی ویژگی‌های مردانه می‌شوند که از عوارض مصرف این هورمون برای آنهاست.

11 کلید برای مقابله با ترس از دندانپزشکی

1 ـ با ترس‌تان روبه‌رو شوید:

احتمالا موثرترین راهکار برای غلبه بر ترس از دندانپزشکی این است که با آن روبه‌رو شویم. پیشرفت تکنولوژی و روزآمد شدن علم دندانپزشکی موجب شده تا مراحل درمان یک دندان بسیار راحت‌تر و مطبوع‌تر از سال‌های گذشته باشد. پس خاطرات گذشته و ذهنیات خودساخته را دور بریزید و با ترس خودتان روبه‌رو شوید. بدون شک دندانپزشکی به اندازه تابویی که در ذهن ساخته‌اید مهیب و وحشت‌آور نیست.

2 ـ ‌به علاج واقعه پیش از وقوع بیندیشید:

به طور منظم برای چک‌آپ به دندانپزشک مراجعه کنید، ویزیت‌های مکرر از چند راه به‌شما کمک می‌کند: رابطه خوبی با دندانپزشک برقرار می‌کنید، با مواد و تجهیزات دندانپزشکی و اقدامات معمول در مطب آشنا می‌شوید، امکان تشخیص زودرس مشکلات دندانی فراهم و نیاز به اعمال دندانی گسترده‌تر برطرف می‌شود.

3 ـ دندانپزشک خودتان را انتخاب کنید:

انتخاب یک محیط درمانی آرام و دور از هیاهو و دندانپزشکی که با آرامش و بدون شتاب کار درمانی را انجام می‌دهد به شما برای غلبه بر ترس‌تان کمک زیادی می‌کند. رفتار گرم و دوستانه‌ کادر درمانی آرامش را در وجودتان تقویت می‌کند.

4 ـ دندانپزشکتان را از ترس‌تان مطلع کنید:

در مورد ترس‌هایتان با دندانپزشک صحبت کنید. راهکارهای زیادی برای کاستن از استرس شما حین درمان دندان پزشکی وجود دارد که دندانپزشک می‌تواند آنها را به کار ببندد یا شما را برای انجام آنها راهنمایی کند. انتخاب نوع ماده بی‌حسی، دارودرمانی پیش از شروع کار، توضیح مراحل درمان و معرفی وسایل دندانپزشکی نمونه‌هایی از این موارد است.

5 ـ زمان مناسبی برای درمان انتخاب کنید:

اگر امکان دارد، ساعت و روز مناسبی را برای کار دندانپزشکی خود در نظر بگیرید که چندان تحت عجله یا فشار نباشید. مثلا صبح‌ها یا روزهای پنج‌شنبه. حتی‌المقدور قرار دندانپزشکی را در اول روز بگذارید و شب پیش از آن به اندازه کافی بخوابید.

6 ـ از کارهای ساده شروع کنید:

اگر در شرایط اورژانس و همراه با درد به دندانپزشک مراجعه نکرده‌اید می‌توانید درمان دندان‌هاتان را از کارهای ساده‌تر و کم‌استرس‌تر شروع کنید تا تحمل شما برای پذیرش درمان‌ها به تدریج افزایش یابد.

7 ـ حواستان را از محیط پرت کنید:

شما می‌توانید با تصور درآوردن صحنه‌های خوشایند و آرام‌بخش، ذهن‌تان را از آنچه در دهانتان رخ می‌دهد، جدا کنید؛

به مکانی فکر کنید که خاطراتی خوش از آن دارید و خودتان را به تصور درآورید که به آنجا رفته‌اید، بر جزئیات حسی تمرکز کنید. برای مثال گرمای شن، صدای ملایم آبی که به ساحل برخورد می‌کند، آبی درخشان آسمان، یا نوازش باد بر روی صورت‌تان. خودتان را رها کنید تا تصوراتی که خلق کرده‌اید شما را با خود ببرد. هنگامی که آن مکان خوشایند را به خیال درمی‌آورید آهسته و عمیق نفس بکشید.

شنیدن صدای موسیقی آرامش‌بخش می‌تواند به شما در جدا شدن از محیط کمک کند. می‌توانید از پیش تدارک یک هدفن و یک پخش‌کننده موسیقی را برای خودتان ببینید تا هنگام کار دندانپزشک صدای مته دندانپزشکی شما را آزار ندهد.

8 ـ بخواهید کسی شما را همراهی کند:

گاهی حضور یک نفر از اعضای خانواده یا دوستان در مطب دندانپزشکی می‌تواند به آرامش بیشتر شما کمک کند. مخصوصا اگر برای کارهای سنگین و پیچیده مانند جراحی دندان‌ عقل یا عصب‌کشی دندان سراغ دندانپزشک می‌روید.

9 ـ خواب و خوراکتان را تنظیم کنید:

سعی کنید شب پیش از مراجعه به دندانپزشکی خواب خوب و راحتی داشته باشید. خوردن غذای سبک با پروتئین بالا، اثر آرام‌کننده‌ای بر شما خواهد داشت. پیش از کار دندانپزشکی از خوردن نوشیدنی‌های حاوی کافئین بپرهیزید؛ چراکه ممکن است باعث تحریک‌پذیری و عصبی شدن شما شوند. از طرف دیگر با شکم خالی هم به دندانپزشکی پا نگذارید چراکه کاهش قند خون می‌تواند منجر به غش کردن شما پس از تزریق آمپول بی‌حسی شود.

10 ـ با نظارت دندانپزشک دارودرمانی کنید:

چنانچه احساس کردید که استرس بالایی دارید و قادر به کنترل آن نیستید، می‌توانید از دندانپزشکتان بخواهید که برای شما داروی آرام‌بخش تجویز کند. مصرف این داروها باید زیر نظر دندانپزشکتان انجام شود. خوددرمانی نکنید چراکه ممکن است مصرف برخی داروهای آرام‌بخش با داروهای دندانپزشکی تداخل داشته باشد.

11 ـ درمان را به وقت دیگری موکول کنید:

اگر تحت هیچ شرایطی بر ترس و اضطراب‌تان چیره نشدید بر انجام کار دندانپزشکی اصرار نکنید و آن را به یک جلسه دیگر موکول کنید. حتی اگر بسیار گرفتارید و وقت‌درمانی را پس از چند روز انتظار گرفته‌اید. اگر دندانپزشکتان نیز بر انجام کار اصرار کرد یا از امتناع شما ابرو درهم کشید باز هم بر تصمیم‌تان پافشاری کنید. در نظر داشته باشید که خلق یک تجربه ناخوشایند می‌تواند شما را برای همیشه از دندان پزشکی دور کند.

مردم از چه می‌ترسند؟

ترس از دندانپزشکی شدت و ضعف دارد و از حالات خفیف تا شدید و بیمارگونه را شامل می‌شود. عوامل مختلفی ممکن است موجب بروز ترس و استرس از دندانپزشکی شود.

تجربه بد:

درد:

یادگیری مشاهده‌ای:

جنبه‌های فیزیکی محیط:

احتمال سرایت عفونت و بیماری:

برخورد سرد و بی‌عاطفه کادر درمانی:

گیرنده‌های ویژه نور در چشم

هر فردی در بدن خود یک ساعت داخلی دارد. این ساعت داخلی تمایل زیادی به تند یا کند کار کردن دارد، بنابراین اگر سرنخ‌هایی که زمان را به ما نشان می‌دهند از دست بدهیم بسرعت هماهنگی خود با چرخه شبانه‌روز را از دست خواهیم داد. در گذشته تصور می‌شد فعالیت‌های روزانه ساعت‌های درونی را تنظیم نگه می‌دارد، اما مطالعات مختلفی که در دهه 80 میلادی انجام شد نشان داد این نور است که نقش کلیدی را در تنظیم ساعت درونی بدن به عهده دارد. در سال 1986 میلادی چارلز زیسلر با قاطعیت نشان داد که می‌توان با استفاده از نور ساعت درونی افراد را مجدد راه‌اندازی (Reset)‌ کرد، درست مانند وقتی که ساعت مچی خود را تنظیم مجدد می‌کنیم. این یافته‌ها کمک کردند تا بتوانیم علت اختلالات خواب متناوب را در نابینایان دریابیم. در واقع از آنجا که نابینایان نمی‌توانند نور را تشخیص دهند، ساعت داخلی آنها نمی‌تواند خود را با چرخه شبانه‌روز هماهنگ کند. البته زیسلر (از دانشگاه پزشکی هاروارد)‌ معتقد بود ساعت داخلی برخی نابینایان درست کار می‌کند و برای اثبات این اعتقاد هم تاکید کرد که ساعت درونی نابینایان نیز به کمک نور تنظیم می‌شود و چشم آنها نیز به گونه‌ای آن را تشخیص می‌دهد در حالی که این افراد هیچ شناخت آگاهانه‌ای از نور ندارند. با این حساب به نظر می‌رسد چشم‌های ما بجز گیرنده‌های بینایی، گیرنده‌های دیگری دارد که روشنایی را تشخیص می‌دهند و این گیرنده‌ها تا مدت‌ها از چشم محققان پنهان بوده‌اند. هم‌اکنون ما می‌دانیم که سلول‌های تخصص یافته برای شناسایی روشنایی در شبکیه وجود دارند که پیام آنها به جای قشر بینایی مغز به منطقه تنظیم ساعت درونی بدن می‌رود. در برخی افراد نابینا، این سیستم سالم است و به آنها اجازه می‌دهد تا ساعت درونی منظمی داشته باشند.

این کشفیات تاثیر زیادی بر دانسته‌های قبلی ما گذاشته‌اند. هم‌اکنون مشخص شده است حتی نور کم هم می‌تواند ساعت درونی بدن را دستخوش تغییر کند، یعنی روشن بودن لامپ‌ها تا دیروقت یا حتی نگاه کردن به صفحه نمایشگر رایانه می‌تواند تنظیم‌های داخلی را به هم بریزد. علاوه بر آن به نظر می‌رسد نور آبی بیشترین توانایی را برای تغییر ساعت درونی بدن دارد.

اثرات بالقوه اختلال در ساعت درونی چیزی فراتر از احساس خستگی و ناخوشی است. شواهد مختلف نشان می‌دهد اختلال مداوم در ساعت درونی بدن با بیماری‌های مهمی همچون سرطان، بیماری‌های قلبی و دیابت همراه است و این مساله می‌تواند حتی روی مدارهای عصبی مغز اثر بگذارد.

البته خبرهای خوش هم در این زمینه کم نیست. به عنوان مثال از مدت‌ها قبل شناخته شده است که نور درخشان در طول روز اثرات افسردگی ناشی از تاریکی طولانی‌مدت زمستانی را در افراد مبتلا به اختلال خلق فصلی کاهش می‌دهد. علاوه بر آن تحقیقات جدید فواید دیگری را هم پیدا کرده‌اند. به عنوان مثال، سالمندانی که در خانه در معرض نور درخشان (معادل نور محیط آزاد در یک روز ابری)‌ برای مدت یک ساعت در صبح قرار داشتند کمتر علائم افسردگی را نشان دادند.

قسمتی از علت این است که ساعت درونی ما سطح هورمونی به نام ملاتونین را تنظیم می‌کند. وقتی هوا تاریک می‌شود، سطح ملاتونین در بدن ما افزایش می‌یابد و باعث احساس خواب‌آلودگی می‌شود، در حالی که نور روشن تولید ملاتونین را متوقف می‌کند و ما را هوشیار نگه می‌دارد. بنابراین نور در شب دو اثر جداگانه دارد. یکی راه‌اندازی مجدد ساعت داخلی بدن و دیگری مهار تولید ملاتونین. ریچارد استیونس از دانشگاه کانکتیکات اولین شخصی بود که به این نکته که مهار ملاتونین می‌تواند روی سلامت انسان تاثیر بگذارد، مشکوک شد. در طول دهه 80 میلادی او روی علت سرطان سینه که در کشورهای توسعه یافته شایع‌تر است کار می‌کرد و با نتایجی برخورد کرد که نشان می‌داد نور زیاد می‌تواند روی تکامل بافت سینه‌ها تاثیر بگذارد و ترشح ملاتونین را مهار کند و سطح پایین ملاتونین ممکن است باعث افزایش میزان استروژن شود که روی سرطان سینه موثر است. پس از مدتی استیونس دریافت مواجهه با نور مصنوعی موجب تغییر عمیقی در محیط زندگی می‌شود که می‌تواند با روش‌های مختلفی روی سلامت ما موثر باشد. این عقیده به عنوان نظریه نور در شب شناخته شده و شواهد مختلفی آن را مورد تایید قرار داده‌اند.

یک آزمایش جالب

مطالعات مختلفی نشان داده‌اند که رابطه‌ای بین نور شب و سرطان بخصوص سرطان سینه وجود دارد. در یکی از این مطالعات، محققان سلول‌های سرطان سینه را وارد بدن موش‌های ماده کردند و آن را با خون خانم‌های سالم تغذیه کردند. این خون هنگام روشنایی روز یا در شب پس از گذشت 2 ساعت تاریکی مطلق یا 90 دقیقه پس از حضور زیر نور فلوئورسنت جمع‌آوری شده بود. خون غنی از ملاتونین ـ که از خانم‌هایی که در تاریکی مطلق قرار داشتند گرفته شده بود ـ بشدت باعث کندی رشد تومور شد. در نقطه مقابل، تومورهایی که با خون کم ملاتونین ـ خانم‌هایی که در معرض نور قرار داشتند تغذیه شده بودند ـ سریع‌تر رشد کردند. بنابراین به نظر می‌رسد با تغییر میزان نور و سطح ملاتونین می‌توان رشد تومور را تحت تاثیر قرار داد.

در آزمایش‌های بعدی معلوم شد تومور در موش‌هایی که برنامه‌هایی مشابه شغل‌های شیفتی و خسته‌کننده را دنبال می‌کردند نیز تندتر رشد می‌کند. شواهدی که شغل‌های شیفتی را در سرطان سینه موثر می‌دانند آنقدر گسترده‌اند که در سال 2007 میلادی سازمان بهداشت جهانی این نوع مشاغل را در گروه عوامل محتمل موثر بر سرطان سینه دسته‌بندی کرد. به طور کلی باید گفت اگر ملاتونین کلید اصلی باشد این احتمال وجود دارد که هر آنچه باعث مهار ملاتونین می‌شود می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. برخی از یافته‌ها نشان می‌دهند خانم‌هایی که کاملا نابینا هستند ـ یعنی هیچ گیرنده نوری فعالی در چشم‌هایشان ندارند ‌ـ نسبت به خانم‌های بینا 50 درصد کمتر در خطر سرطان سینه قرار دارند. چرا که سطح ملاتونین در خانم‌هایی که کاملا نابینا هستند دچار آشفتگی نمی‌شود که همین موضوع می‌تواند دلیل کمتر بودن خطر ابتلا به سرطان در آنها باشد.

بجز سرطان، اختلال در ساعت درونی بدن و مهار ملاتونین با چاقی، دیابت و بیماری‌های قلبی ـ عروقی نیز مرتبط است. مطالعات نشان می‌دهد در مقابل کسانی که در روز کار می‌کنند، کارکنان شیفت شب بیشتر به سکته قلبی و مغزی دچار می‌شوند و این اختلاف با افزایش سال‌های کاری بیشتر می‌شود.

نور آبی، ساعت بدن را دستکاری می‌کند

مطالعات مختلفی که روی حیوانات آزمایشگاهی صورت گرفته نشان داده‌اند به هم خوردن روند طبیعی زندگی می‌تواند مدارهای عصبی مغز را تحت تاثیر قرار دهد و باعث اختلال عملکرد شناختی شود.

به عنوان مثال موش‌هایی که در چرخه غیرطبیعی 10 ساعت روشنایی و 10 ساعت تاریکی قرار گرفته بودند پیچیدگی عصبی مغز خود را از دست دادند. دانشمندان بر این باورند که نتایج این آزمایش قابل تعمیم به انسان‌هاست و به نظر آنها این مطالعه گواه این است که ایجاد اختلال در ساعت درونی بدن با تغییرات چرخه روشنایی موجب تغییراتی در مغز و رفتار انسان‌ها می‌شود. براساس این مطالعات مشخص شده است طول موج آبی بیشترین تاثیر را در تغییر ریتم و مهار ملاتونین دارد. در سال 2001 دانشمندان پی بردند که ترشح ملاتونین وقتی بشدت مهار می‌شود که داوطلبان در ساعت 2 بامداد در برابر نور روشن با طول موجی بین 450 تا 480 نانومتر، یعنی قسمتی از محدوده طیف آبی قرار گیرند.

این یافته‌ها ثابت می‌کنند سلول‌های تخصص‌یافته‌ای در شبکیه ما وجود دارند که حاوی پروتئین حساس به نوری هستند که به طور عمده به نور آبی پاسخ می‌دهند. در آزمایش‌های بعدی معلوم شد نور خالص آبی با طول موج 460 نانومتر 2 برابر بیشتر از نور سبز با طول موج 555 نانومتر ملاتونین را مهار می‌کند. علاوه بر آن، نور آبی ساعت داخل بدن را به اندازه 3 ساعت راه‌اندازی مجدد (Reset) می‌کند، در حالی که این مقدار برای نور سبز یک ساعت و نیم است.

در یک آزمایش از داوطلبان خواسته شد عینک‌‌هایی به چشم بزنند که نور آبی را فیلتر می‌کند و اجازه رسیدن طیف آبی را به چشم نمی‌دهد. وقتی داوطلبان در موقعیت کاری شبیه‌سازی شده شیفتی، زیر نور مصنوعی اتاق قرار گرفتند، تولید ملاتونین در آنهایی که از عینک استفاده نمی‌کردند مهار شد، در حالی که میزان ملاتونین در افرادی که از عینک استفاده کرده بودند مشابه افرادی بود که در محیط کم‌نور به سر می‌بردند. در نهایت این آزمایش نشان می‌دهد استفاده از چنین عینک‌هایی می‌تواند اثرات نامطلوب را روی کارکنان شیفتی و آنهایی که تا دیر وقت بیدارند، کاهش دهد.

بد در شب، خوب در روز

نور آبی از این نظر که ساعت درونی بدن را در شب مختل می‌کند بد است، ‌با وجود این بهترین نوری که می‌توانید در روز داشته باشید همین نور آبی است چرا که نور آبی بیشترین تاثیر را در حفظ هوشیاری افراد دارد، به طوری که دیده شده است افرادی که در مقابل نور خالص آبی قرار داشتند در امتحانات سریع‌تر به سوالات پاسخ می‌دهند و اشتباهاتشان نسبت به افرادی که زیرنور خالص سبز قرار داشتند، کمتر است. در مجموع باید گفت طول موج آبی چه در شب و چه در روز بیشترین تاثیر را بر فیزیولوژی بدن انسان دارد. گفته می‌شود نوری که شامل همه طول موج‌های مرئی می‌شود و مشابه نور طبیعی خورشید است برای محیط‌های کاری بهتر است، اما اگر هوشیاری مدنظر باشد میزان طول موج آبی در آن موثر است. این یافته‌ها نشان می‌دهند که اگر روشنایی شبانه موضوع مهمی است، ‌باید در نظر داشته باشیم که ممکن است از این هم بدتر شود چرا که لامپ‌های کم مصرف و LED به طور معمول از لامپ‌های تنگستن معمولی نور آبی بیشتری ساطع می‌کنند. این در حالی است که همان‌طور که می‌دانیم امروز بیشتر لامپ‌های قدیمی دارند جای خود را به لامپ‌های جدید، که از نوع کم مصرف یا LED هستند، می‌دهند. علاوه بر آن، در حالی که بیشتر مطالعاتی که روی تاثیر نور شبانه بر بدن انسان صورت گرفته‌‌اند از نور شدید در مدت طولانی استفاده می‌کردند، مطالعات جدید نشان می‌دهند نور طبیعی منزل و حتی روشنایی کم نیز ممکن است فیزیولوژی طبیعی بدن را با مشکل مواجه کند. مطالعه‌ای که بتازگی منتشر شده است نشان می‌دهد در افرادی که در اواخر عصر در برابر نور طبیعی اتاق قرار داشتند نسبت به افرادی که در مقابل نور اندک قرار داشتند، سطح ملاتونین دیرتر افزایش می‌یابد و 90 دقیقه کمتر در این سطح باقی می‌ماند.

حتی نورهای کم مانند چراغ‌های رومیزی و نمایشگر رایانه، علاوه بر مهار ملاتونین می‌توانند ساعت درونی بدن شما را عقب بکشند. شاید این مساله بتواند شیوع بالای اختلال خواب تاخیری را توضیح دهد. در این اختلال افراد دیر به خواب می‌روند و در هنگام بیدار شدن احساس خستگی می‌کنند. البته درجه آسیب به میزان آشفتگی ایجاد شده بستگی دارد و اثبات نهایی این مساله به یک مطالعه بسیار وسیع نیاز دارد. هر چند تاکنون شواهد بسیاری دوره کوتاه خواب را با افزایش خطر بیماری‌های قلبی ـ عروقی، سکته مغزی، فشار خون بالا، دیابت و افسردگی مرتبط دانسته‌اند.

خوشبختانه این مساله از آن مشکل‌هایی است که راه‌ چاره دارد. با وجود این که هنوز محققان میلی به تدوین راهنمایی برای روشنایی شبانه نشان نداده‌اند، می‌‌توانیم نظر اجمالی به کارهایی که ناسا در این زمینه انجام داده است، بیندازیم چرا که آنها اخیرا حد بالای روشنایی را در محل خواب فضانوردان کاهش داده‌اند. تولیدکنندگان هم می‌توانند نقش مثبتی در این زمینه ایفا کنند. آنها می‌توانند لامپ‌های مفیدی برای روشنایی شب تولید کنند که نور آبی کمتری ساطع می‌کند. نوع جدیدی از لامپ‌های کم‌مصرف به نام ESL تولید شده است که طیف نوری آن بیشتر شبیه لامپ‌های معمولی تنگستنی است.

درواقع راحت‌ترین کار عوض کردن لامپ‌هاست، اما شاید قسمت مشکل ماجرا راضی کردن افراد برای خاموش کردن تلویزیون یا کنار گذاشتن آیپدشان قبل از خواب است.

از نور درست استفاده کنید

برای این که در طول روز هوشیاری کافی داشته باشید و شب‌ها راحت و با آرامش بخوابید به راهکارهای زیر توجه کنید:

- در طول روز، بخصوص صبح‌ها در معرض نور کافی قرار بگیرید. نور درخشان باعث می‌شود هوشیارتر و سرحال‌تر باشید و شب‌ها با آرامش به رختخواب بروید.

- هرچه سن شما بیشتر می‌شود، نور بیشتری در طول روز احتیاج پیدا خواهید کرد. عدسی چشم با افزایش سن نور کمتری را از خود عبور می‌دهد. درواقع میزان نور آبی عبوری کمتر می‌شود. نور آبی نقش ویژه‌ای در تنظیم ساعت درونی بدن در روز ایفا می‌کند.

- قبل از این که وقت خواب شما فرا برسد نور اتاق را کاهش دهید، یعنی از نگاه کردن به صفحه نمایشگر نورانی (تلویزیون یا رایانه)‌ بپرهیزید.

- زمان به خواب رفتن و از خواب بیدار شدن را تغییر ندهید و سعی کنید این فرمان را در روزهای مختلف ثابت نگه دارید.

- وقتی بدن شما مدتی را در تاریکی سپری می‌کند نسبت به روشنایی حساس‌تر می‌شود. اگر لازم است در طول شب از خواب برخیزید و از نور کم قرمز رنگ استفاده کنید تا آشفتگی را به حداقل برسانید.

- از مصرف کافئین (چای، قهوه و...) در اواخر روز خودداری کنید تا برای به خواب رفتن دچار مشکل نشوید.

- اگر با وجود رعایت کردن همه این نکات، همچنان برای به خواب رفتن دچار مشکل هستید، قبل از به خواب رفتن چند ساعتی از عینک‌هایی با شیشه‌های کهربایی رنگ استفاده کنید. این عینک‌ها نور آبی را فیلتر و از ورود آن به چشم‌ها جلوگیری می‌کنند.

نوری که وارد چشم‌ها می‌شود ساعت درونی را تنظیم می‌کند. در حالت طبیعی ساعت درونی به صورت چرخه‌های 24 ساعتی کار خود را دنبال می‌کند. یکی از مهم‌ترین راه‌هایی که ساعت درونی فعالیت‌های بدن را تنظیم می‌کند، از طریق تولید هورمون‌هایی مانند آدرنالین، کورتیزول و ملاتونین است. هرچه سن شما بالاتر می‌رود خواب شما بیشتر تحت تاثیر محرک‌های خارجی و داخلی مانند نور، صدا و اضطراب قرار می‌گیرد. ملاتونین همانند یک کلید تنظیم‌کننده عمل می‌کند و باعث جلو یا عقب رفتن ساعت درونی بدن می‌شود. تولید ملاتونین با افزایش سن کاهش می‌یابد. به همین علت است که جوان‌ترها بیشتر می‌خوابند و کمتر از خواب می‌پرند.

اختلال در ساعت درونی بدن نظم شبانه‌روزی بدن را به هم می‌ریزد. عوامل موثر بر اختلال در نظم شبانه‌روزی بدن عبارتند از: کارهای شیفتی، بارداری، تغییر در ساعت به دنبال تغییر موقعیت جغرافیایی، داروها و تغییر در رویه زندگی. این عوامل موجب بروز اختلالاتی از جمله خواب‌آلودگی و کاهش هوشیاری در کسانی که مجبورند به خاطر مسافرت و تغییر موقعیت جغرافیایی ساعت خود را جلو یا عقب بکشند، می‌شوند. افرادی که در شیفت‌های شب کار می‌کنند ممکن است دچار اختلال خواب شوند. برخی از افراد شب‌ها به سختی به خواب می‌روند به همین دلیل هنگامی که می‌خواهند صبح‌ها برای رفتن به سر کار یا مدرسه از خواب بیدار شوند دچار مشکل می‌شوند. برخی دیگر دچار خواب‌آلودگی عصرانه می‌شوند و زودتر از زمان معمول به خواب می‌روند و قبل از آن که لازم باشد از خواب بیدار می‌شوند. این‌گونه اختلالات براساس نوع مشکل، درمان متفاوتی دارند. هدف درمان در همه انواع این اختلالات تنظیم الگوی خواب افراد و تدوین برنامه مناسبی برای خواب است تا کیفیت زندگی افراد بهبود یابد. درمان معمولا شامل تکنیک‌های سلامت خواب و استفاده از محرک‌های خارجی مانند نوردرمانی و زمان‌درمانی است.

زمان‌درمانی یک تکنیک رفتاری است که در آن زمان خواب به آرامی تنظیم می‌شود تا بهترین زمان مطلوب برای به خواب رفتن پیدا شود. نوردرمانی هم برای راه‌اندازی مجدد ساعت داخلی بدن به کار می‌رود تا ریتم شبانه‌روزی مطلوب حاصل شود. در نهایت اگر این روش‌های درمانی در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار گیرند، می‌توانند نتایج خوبی در افراد مبتلا به اختلال ریتم شبانه‌روزی در پی داشته باشند.

به طور کلی کم‌شنوایی در کودکان چگونه و به چه دلایلی ایجاد می‌شود؟

لازم است پیش از پرداختن به نحوه ایجاد نقص شنوایی آن را به 2 دسته مادرزادی و اکتسابی تقسیم کنیم. در دسته اول نقص شنوایی معمولا در بدو تولد یا با شروع تاخیری در سال‌های بعد از تولد ایجاد می‌شود و پای مسائل ارثی، فامیلی و ژنتیکی مطرح است. در دسته دوم یا اکتسابی نقش عفونت‌ها، داروها، ضربه‌های صوتی و... در میان است. در موارد ارثی و خانوادگی، تشخیص سریع برای بازتوانی نوزاد و کودک مهم است، اما متاسفانه پیشگیری از این موارد نقش کمتری دارد. دردسته دوم یا موارد اکتسابی نیز پیشگیری، نقش اول را دارد و در صورت تثبیت بیماری، تشخیص بموقع و بازتوانی در درجه دوم اهمیت قرار خواهد داشت. توجه داشته باشید که صرف نظر از نحوه ایجاد نقص شنوایی، تشخیص سریع آن نیز اهمیت دارد، چرا که نوزادان و کودکان قادر به بیان مشکلات خود نیستند و این والدین و پزشکان هستند که باید با آموزش و آگاهی‌های لازم این نقص را سریع شناسایی و اقدام به درمان آن کنند.

درجات مختلف کم‌شنوایی در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

با توجه به شیوع زیاد نقص شنوایی حسی عصبی مادرزادی (یک تا 3 مورد از هزار تولد زنده) و عوارض ناشی از تاخیر تشخیص آن، در سال‌های اخیر تست‌های غربالگری متفاوتی ابداع شده که به تشخیص زودهنگام کمک می‌کند. خوشبختانه این تست در اکثر مراکز کشور ما نیز موجود است و انجام می‌شود؛ آزمون oAE یا گسیل‌های صوتی از گوش، روش غیرتهاجمی‌ و کم‌هزینه مطلوبی است. در واقع با این روش بدون آن‌که تعرضی به حلزون شنوایی وارد شود، پنجره‌ای مستقیم به حلزون باز می‌کنیم و از عملکرد فیزیولوژیکی آن اطلاعاتی کسب می‌کنیم. بهتر است در چند هفته اول بعد از تولد این تست انجام شود (ترجیحا قبل از ترخیص از بیمارستان). تفسیر این تست به عهده کارشناس شنوایی سنجی و پزشک متخصص است، زیرا موارد مثبت و منفی کاذب در این تست دیده می‌شود. همچنین شناسایی و توجه به رفتارهای نوزادان و واکنش‌های طبیعی آنها در برابر صدا مهم است. نوزادان در 4 هفتگی در واکنش به صداهای محیطی حرکات بدنی انجام می‌دهند و در 8 هفتگی به صداها گوش می‌کنند و در 12 هفتگی با گوش کردن به موسیقی، واکنش‌های گفتاری (گفتن اَه و بَه) نشان می‌دهند. بنابراین توجه والدین به این واکنش‌ها در بررسی وضعیت شنوایی نوزادان کمک‌کننده است. درکودکان بزرگ‌تر اغلب نقایص شنوایی یک طرفه، دیر تشخیص داده می‌شود، زیرا کودک فقط در تشخیص جهت صدا مشکل دارد و در صورت نرمال بودن شنوایی طرف مقابل مشکلی در ارتباط، آموزش و تکلم پیدا نخواهد کرد. در مجموع پیشنهاد ما انجام تست غربالگری نوزادان و توجه به و اکنش‌های طبیعی نوزادان در برابر صداست. در کودکان بزرگ‌تر نیز پرسش از آنها و معاینه توسط پزشک و انجام تست‌های شنوایی‌سنجی کمک‌کننده است.

درمان این کودکان چگونه انجام می‌شود و تاخیر درمان باعث ایجاد چه عوارضی می‌شود؟

درمان این کودکان با توجه به نوع نقص شنوایی (هدایتی، حسی و عصبی)، شدت آن، یک طرفه یا دو طرفه بودن، زمینه ایجاد آن، سن تشخیص آن و... متفاوت است، اما باید به این نکته توجه کرد که شناسایی زودهنگام از عوارض عدم درمان می‌کاهد، اما اگر به هر دلیلی نتوانیم نقایص شنوایی متوسط تا شدید در نوزادان زیر 6 ماهگی را تشخیص بدهیم و کودک 6 ماهگی را رد کند، با عوارض تکلمی ‌در آینده روبه‌رو خواهیم بود که برای جبران آن باید هزینه و وقت زیادی صرف کنیم. هرچه تشخیص به تعویق بیفتد، عوارض نقص آموزش، صدمات اجتماعی، روانی و... به مجموعه اضافه خواهد شد. همچنین گفتنی است در نقایص شنوایی خفیف تا متوسط میزان عوارض کمتر است.

چه توصیه‌هایی به والدین برای پیشگیری و درمان دارید؟

اول از همه والدین باید در روزهای اول تولد با انجام تست غربالگری، وضعیت شنوایی فرزندانشان را بررسی کنند.

همچنین درصورت وجود نقص در شنوایی نوزاد، بازتوانی کودکشان را پیگیری کنند؛ برای جلوگیری از سایر مشکلات اجتماعی مانند تکلم، آموزش و یادگیری باید بازتوانی‌های کودک هرچه سریع‌تر شروع شود.

البته والدین نوزادانی که ریسک بالاتری برای نقایص شنوایی در آنها وجود دارد باید دقت بیشتری کنند. این ریسک‌ها عبارتند از: آنومالیمای اسکلتال سر و صورت، سندرم TORCH و سابقه فامیلی مثبت از نقایص شنوایی در والدین و عفونت‌های داخل رحمی‌.

وزن کمتر از 1500 گرم در بدو تولد، افزایش زردی خون به حدی که منجر به تعویض خون شود، مصرف داروهای مسمومیت‌زا برای گوش در ابتدای تولد، ابتلا به مننژیت باکتریال، آپگار زیر 6 در 5 دقیقه اول بدو تولد.

در ضمن خردسالان و کودکان در سن آموزش باید بعد از ابتلا به عفونت‌های گوش، ضربات گوش و ابتلا به بیماری‌هایی مثل اوریون، مننژیت و هر بیماری تب‌دار شدید، حتما از لحاظ شنوایی کنترل شوند. فراموش نکنید در صورت وجود مشکلاتی در شنوایی، همکاری والدین در بازتوانی کودک هنگام ابتلا به نقص شنوایی، در سال‌های اول زندگی نقش حیاتی دارد.